Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną, Ruchową i z Autyzmem w Resku


Idź do treści

realizujemy program

Metody terapii

METODY PRACY





Metody stymulowania zmysłów

PORANNY KRĄG - czyli stymulacja polisensoryczna według pór roku. Podstawą Porannego Kregu jest otaczający świat przyrody, świat żywiołów, barw, zapachów, smaków, wrażeń dotykowych i termicznych. Każda pora roku ma przyporządkowany inny kolor, zapach, smak, żywioł oraz instrument będący źródłem bodźców. Zmieniają się one cyklicznie z porami roku. Istotną cechą tego spotkania jest budowanie zaufania i poczucia bezpieczeństwa.

STYMULACJA POLISENSORYCZNA (wielozmysłowa, integracyjna) - metoda zajęć edukacyjnych pomagająca dzieciom w odbiorze wrażeń zmysłowych z otaczającego ich świata oraz z ich ciała. To celowe kształtowanie bodźców w celu wywołania zaplanowanych wrażeń i uczuć. Umożliwia poznawanie przez patrzenie, słuchanie, dotykanie, wąchanie i smakowanie - czyli tworzenie globalnego wielozmysłowego obrazu danego pojęcia.

STYMULACJA ZMYSŁU RÓWNOWAGI - ma ona na celu wyzwalanie odruchów obronnych, podtrzymywanie prawidłowego napięcia mięśniowego ciała, odbieranie informacji związanych z działaniem siły grawitacji, orientację w położeniu ciała w stosunku do powierzchni ziemi. W tej stymulacji wykorzystuje się piłki rehabilitacyjne, krzesła obrotowe, chustę animacyjną, hamaki, itp.

STYMULACJA SMAKOWA I WĘCHOWA

Stymulacja węchowa - polega na prezentowaniu i nazywaniu substancji zapachowych takich jak olejki eteryczne, kropelki, zioła, przyprawy.

Stymulacja smakowa - dziecko spożywa pokarmy o różnych, często bardzo charakterystycznych smakach, np.: mięta, czekolada, sól, cukier.

STYMULCJA SŁUCHOWA - przy tej stymulacji wykorzystuje się instrumenty, zapis z płyt CD, słuchawki bezprzewodowe (dzięki słuchawkom dziecku dostarczane są konkretne dźwięki, bez zakłóceń dochodzących z otoczenia).
Umiejętności dziecka ćwiczone podczas zajęć:
- lokalizowanie źródła dźwięku,
- ćwiczenie koncentracji uwagi,
- różnicowanie skali dźwięku (cicho - głośno, szybko - wolno),
- kojarzenie wrażeń słuchowych z obrazem.

STYMULACJA WZROKOWA - w stymulacji tej wykorzystuje się rzutnik solar, światłowody zmieniające kolory, latarki, lampy halogenowe, plansze z ostrymi barwami, szachownice z kontrastowymi kolorami, itp. Materiały te służą usprawnianiu analizatora wzroku, pozwalają lokalizować światło i przedmiot oraz poznać najbliższe otoczenie, ćwiczą koncentrację uwagi. Światło wykorzystuje się do relaksacji dzieci oraz wyciszenia nadpobudliwych psychoruchowo podopiecznych.

STYMULACJA DOTYKOWA - do stymulacji stosuje się rzeczy, przedmioty pozwalające na odczuwanie bodźców dotykowych, ich różnicowanie oraz uwrażliwienie zmysłu dotyku. W skład oddziaływań z zakresu stymulacji dotykowej wchodzi masaż ciała przy wykorzystaniu takich materiałów jak: gąbki, myjki, wata, druciaki, szczoteczki, gumowe jeżyki, pędzelki, papiery ścierne, tafle styropianowe, itd. Wyżej wymienione materiały służą dostarczaniu głębokich wrażeń pozwalających zrozumieć położenie poszczególnych części ciała w stosunku do siebie, akceptacji siebie i swojego ciała. Pomagają nawiązać kontakt z dzieckiem, pobudzają go do aktywności.

SALA DOŚWIADCZANIA ŚWIATA - celem zajęć w Sali Doświadczania Świata jest pobudzanie zmysłów oraz oddziaływanie na nie przy pomocy odpowiednio dobranych bodźców, a przez to wyzwolenie własnej atywności. To pobudzenie wybranych zmysłów, na które oddziałuje się podając proste bodźce, np.: dźwięki, zapachy, barwne plamy, rury wodne z pęcherzykami powietrza, rury powietrzne z piórkami, świałowody, łóżko wodne, basen z piłkami, kula lustrzana, itp. Bodźce te są dobrane w taki sposób, by nie tylko stymulowały zmysły, ale i umożliwiały miły odpoczynek połączony z biernym ich odbiorem. Tworzy się tym samym łatwiejsze do zrozumienia środowisko, daje się możliwość odprężenia oraz stwarza poczucie bezpieczeństwa. Ogranicza sie zatem częstotliwość występowania różnego typu nie akceptowanych społecznie reakcji (zachowań agresywnych przybierających formę autoagresji lub agresji skierowanej na zewnątrz).



Metody rozwijające świadomość ciała

PROGRAMY M.CH.KNILL

Programy aktywności.
Kontakt i komunikacja.
Świadomość ciała.

W tych programach autorzy skojarzyli ruch i dotyk ze specjalnie skomponowaną muzyką. Wykonując przy muzyce określone ćwiczenia, dziecko uczy się odczuwania, otwiera się na doznania dotykowe z otoczenia i kontakt z drugim człowiekiem.

METODA RUCHU ROZWIJAJĄCEGO WERONIKI SHERBORN - metoda ta to program nastawiony na rozwijanie takich cech jak poczucie własnej wartości i pewności siebie, bezpieczeństwa, odpowiedzialności, wrażliwości, umiejętności nawiązywania kontaktów z drugą osobą. Udział w ćwiczeniach ma na celu stworzyć dziecku okazję do usprawniania motoryki, poczucia swojej siły, sprawności i możliwości ruchowych.
W metodzie W. Sherborne wyróżnia się kilka kategorii ruchu:
- ruch prowadzący do poznania własnego ciała,
- ruch kształtujący związek jednostki z otoczeniem fizycznym,
- ruch wiodący do wytworzenia się związku z drugim człowiekiem,
- ruch prowadzący do współdziałania w grupie.

ZABAWY PALUSZKOWE WIERSZYKI MASAŻYKI - zabawy te nastawione są na bezpośredni kontakt z ciałem drugiej osoby, przez co dziecko bardziej się otwiera i uczy się wchodzić w kontakty z innymi ludźmi. Bardzo ważna dla rozwoju dziecka jest swoboda, radosna atmosfera. Podczas mówienia rymowanki, pokazujemy dziecku ruchy, wykonujemy je razem z nim dotykając jego ciała. Te proste wierszyki, wzmocnione intonacją, poparte gestem i dotykiem przyciągają uwagę dziecka oraz są źródłem radości.


Metody wspierania rozwoju dziecka

KINEZJOLOGIA EDUKACYJNA PAULA DENNISONA - kinezjologia edukacyjna, czyli gimnastyka mózgu, jest programem który ukazuje naturalny związek między ruchem fizycznym a rozwojem psychicznym człowieka. Jest to system ćwiczeń ruchowych integrujących ciało i umysł.
Przykłady ćwiczeń:
- picie wody - codziennie pijemy 1-2,5 litra wody niegazowanej by wzmocnić prace układu nerwowego,
- ruchy naprzemienne,
- ćwiczenia z wykorzystaniem kształtu leżącej ósemki - leniwe ósemki, słoń,
- ćwiczenia oddechowe - oddychanie przeponowe, sowa, ziewanie,
- stymulacja punktów pozytywnych, równowagi, punktów na myślenie.

METODA DOBREGO STARTU - metoda wzrokowo-ruchowa opracowna przez Martę Bogdanowicz.
Założeniem MDS jest jednoczesne rozwijanie funkcji:
- językowych,
- spostrzeżeniowych (wzrokowych, słuchowych, dotykowych, kinestetycznych).
Zajęcia prowadzone są w formie zabawy, w której rolę odgrywają trzy elementy:
1. słuchowy - piosenka,
2. wzrokowy - wzory graficzne, litery,
3. motoryczny - wykonywanie ruchów w czasie odtwarzania wzorów graficznych i liter, zharmonizowanych z rytmem piosenki lub wierszyka.

Metody rozwijające aktywność własną

PEDAGOGIKA ZABAWY - zabawa to główna forma aktywności dziecka. Jest to pierwsza forma uczenia się i poznawania rzeczywistosci. Metoda zabawowa wyzwala naturalne, spontaniczne zachowania prospołeczne.
Rodzaje zabaw:
- zabawy spontaniczne - spontaniczna zabawa pozwala dzieciom współdziałać z partnerami, dzielić się zabawkami, ułatwia wejście w grupę,
- zabawy tematyczne - pozwalają poznać odczucia, potrzeby i oczekiwania poszczególnych osób w grupie,
- zabawy konstrukcyjne - kierują aktywność dziecka ku wytworzeniu czegoś. Tworzywem są różne klocki, kamyki, piasek, masy plastyczne,
- zabawy ruchowe - wykorzystujące taniec, gest, likwidują napięcie mięśni i napięcie psychiczne.

MUZYKOTERAPIA - metoda wykorzystywana w pracy indywidualnej i grupowej. Jest ukierunkowana na dostarczanie radości wynikającej z kontaktów z muzyką, opiera się na nastepujących formach aktywności muzycznej:
- zabawy ze śpiewem (ilustracyjne, rytmiczne) - doskonalą słuch fonetyczny, aparat oddechowy, fonacyjny i artykulacyjny, mowę czynną i bierną,
- gra na instrumentach - zachęca do twórczego działania poprzez dowolne granie na instrumentach, usprawnia czynności manualne, koordynację słuchowo-wzrokowo-ruchową, kształci umiejętność naśladowania, pamięć.
Indywidualne zajęcia muzyczne dają możliwość dostosowania działań terapeuty do potrzeb dziecka w danej chwili, a także rozwijanie uzdolnień muzycznych uczniów.

MALOWANIE DZIESIĘCIOMA PALCAMI, ĆWICZENIA GRAFOMATYCZNE - ćwiczenia wprowadzające do nauki pisania, doskonała forma terapii dla dzieci z zaburzeniami funkcji percepcyjno-motorycznych.
Zabawy te wzbudzają zainteresowanie i wielostronnie aktywizują przyczyniając się do:
- usprawniania małej motoryki i koordynacji wzrokowo-ruchowej,
- doskonalenia koncentracji uwagi,
- rozwijania logicznego myślenia i spostrzegawczości,
- usprawniania analizatora wzrokowego oraz orientacji przestrzennej,
- rozładowania napięcia emocjonalnego.

DRAMA - metoda o charakterze terapeutyczno-wychowawczym. Daje ona możliwość lepszego poznania uczniów - dziecko wchodzi w rolę, która pozwala na wyrażenie siebie, pozyskanie nowych doświadczeń, pokonanie pewnych zahamowań i uprzedzeń. Drama uczy samodzielności myślenia, działania, wpływa na rozwijanie twórczości i kreatywności.
Do najczęściej stosowanych technik dramy należą:
- scenki dramowe,
- teatr kukiełkowy, teatr cieni,
- pantonima.

TECHNIKI PLASTYCZNE - metoda rozwijająca sprawność manualną, koordynację wzrokowo-ruchową, wpływa kojąco na system nerwowy.
Najczęściej stosowane techniki plastyczne:
- rysowanie, malowanie,
- origami (płaskie, przestrzenne),
- wydzieranka,
- kolaż,
- batik,
- rzeźba,
- mandale.

ZABAWY RYTMICZNE - polegają na odtwarzaniu charakterystycznego rytmu piosenki przy pomocy ruchu tj. podskoków, tupania, klaskania. Ćwiczenia oparte na rytmice, będące systemem dobranych ruchów wykonywanych ściśle z muzyką można łączyć z innymi formami działalności dziecka. Zabawy rytmiczne z użyciem "ścieżki faktur" oprócz kształtowania koordynacji słuchowo-ruchowej stanowią doskonałą formę stymulacji dotykowej.

Metody relaksacyjne

BAJKOTERAPIA - terapia przez bajki. Misją bajkoterapii jest wsparcie dzieci w radzeniu sobie z trudnymi uczuciami i ogólny rozwój osobowości. Dzieci nie zawsze potrafią poradzić sobie z tak trudnymi emocjami, jak złość, strach, zazdrość czy smutek. Dzięki magicznemu przedstawieniu zdarzeń, pomagają dziecku ująć niezrozumiałą sytuację w pewne ramy, wprowadzają porządek i ład, znaleźć dobre rozwiązanie. Ponadto bajkoterapia poprawia koncentrację, rozwija wyobraźnię, kształtuje umiejętność nazywania uczuć, wzmacnia poczucie bezpieczeństwa.

TRENING AUTOGENNY - zakłada stosowanie autosugestii oraz wyzwalania w sobie reakcji odprężenia i koncentracji. W wersji treningu autogennego A. Polender, dzieci słuchają opowiadania terapeuty, identyfikują się z bohaterami opowieści oraz wykonują wszystkie polecenia. Całość wzbogacona zostaje podkładem muzycznym.




Inne metody terapeutyczne

METODA FELICIE AFFOLTER - terapia metodą F. Affolter opiera się na kontakcie dotykowym terapeuty z uczniem. Regularna pomoc nauczyciela polega na położeniu dłoni na zewnątrz dłoni dziecka i ukierunkowanie jego działania (ich ręce współdziałają). Zadaniem terapeuty jest prowokowanie do wykonywania czynności, dziecko nie jest wyręczane, jest sprawcą działania. Droga ta umożliwia poznawanie rzeczywistości, przyswajanie zasad ruchu przez osoby przejawiające zaburzenia spostrzegania, wobec których instrukcje słowne nie są skuteczne i nie przynoszą zamierzonego efektu.

METODA CASTILLO-MORALESA - ustno-twarzowa terapia regulacyjna. Ma na celu stymulację punktów neuromotorycznych twarzy aktywujących ruchy języka, ust, żuchwy, szczęki i pobudzających ruchy artykulacyjne i mimiczne.

CHROMOTERAPIA - polega na uzdrawiającym stosowaniu promieni różnych kolorów. Przenikająca w głąb organizmu moc barwy oddziaływuje bezpośrednio na cytoplazmę komórek wpływając tym samym na szybkość i siłę zachodzących w ustroju reakcji chemicznych.
Najczęściej w chromoterapii stosuje się nastepujące rodzaje zabiegów:
- bezpośrednie naświetlanie przez ekran o odpowiednim kolorze,
- przebywanie w otoczeniu przystosowanym do terapii (dekoracja sali, przykrywanie kolorowymi tkaninami, itp.),
- kąpiel w kolorowej wodzie.



URZĄDZENIA AUDIOWIZUALNE WYKORZYSTYWANE W TERAPII:
- komputer,
- tablica interaktywna,
- kamera, aparat fotograficzny,
- mikroskop,
- telewizor, zestaw kina domowego,
- projektor, rzutnik.


Powrót do treści | Wróć do menu głównego